Ból ścięgna Achillesa często pojawia się u osób aktywnych fizycznie – zarówno u biegaczy i sportowców, jak i osób, które nagle zwiększyły swoją aktywność. Pierwszą reakcją jest zazwyczaj odpoczynek. I choć czasowe ograniczenie obciążenia może przynieść ulgę, sam odpoczynek nie zawsze rozwiązuje problem. Współczesne podejście do tendinopatii Achillesa zakłada przede wszystkim stopniowe zwiększanie zdolności ścięgna do przenoszenia obciążeń. Aktualne zalecenia wskazują, że podstawą rehabilitacji powinien być odpowiednio dobrany trening obciążający ścięgno.
Dlaczego odpoczynek nie zawsze wystarcza?
Ścięgno Achillesa jest jedną z najważniejszych struktur odpowiedzialnych za przenoszenie siły podczas chodzenia, biegania, skakania czy zmiany kierunku ruchu. Jeżeli jego aktualna zdolność do tolerowania obciążenia jest mniejsza niż wymagania stawiane podczas aktywności, mogą pojawić się ból i sztywność. Odpoczynek może zmniejszyć objawy, ale niekoniecznie przywraca zdolność ścięgna do znoszenia dużych obciążeń.
Dlatego często obserwujemy schemat:
ból → odpoczynek → poprawa → powrót do aktywności → ponowne przeciążenie.
Celem rehabilitacji nie jest więc jedynie wyciszenie bólu, ale przede wszystkim stopniowe zwiększenie tolerancji ścięgna na obciążenie.
Ruch zamiast całkowitego unieruchomienia
Nie oznacza to, że podczas tendinopatii należy trenować mimo bólu lub od razu wrócić do pełnej aktywności. Obciążenie powinno być odpowiednio dobrane do aktualnych możliwości pacjenta. Najważniejsza jest stopniowa progresja – od obciążeń tolerowanych przez pacjenta do tych, których wymaga jego codzienna aktywność lub uprawiana dyscyplina sportowa. Najnowsze badania wskazują również, że ćwiczenia ekscentryczne są skuteczne, ale nie muszą być jedyną formą treningu. Istotniejsze jest odpowiednie i systematyczne obciążanie ścięgna.
EPTE – dodatkowe wsparcie rehabilitacji
W terapii tendinopatii stosowana jest również przezskórna elektroliza (EPTE) – metoda wykorzystująca cienką igłę oraz prąd galwaniczny, wykonywana pod kontrolą ultrasonografii. EPTE może być wykorzystywana jako element terapii wspomagającej. Badania wskazują, że zastosowanie przezskórnej elektrolizy może przyczyniać się do zmniejszenia bólu u osób z tendinopatiami, szczególnie gdy jest łączone z innymi formami leczenia. W praktyce EPTE może być wykorzystana jako uzupełnienie programu ćwiczeń, którego celem jest stopniowe zwiększenie tolerancji ścięgna na obciążenie.
Najważniejsze: odpowiednia dawka obciążenia
Tendinopatia Achillesa nie zawsze wymaga całkowitej rezygnacji z aktywności. Często konieczne jest przede wszystkim jej odpowiednie zmodyfikowanie. Odpoczynek może pomóc zmniejszyć objawy. Odpowiednio dobrane obciążenie pomaga natomiast odbudować zdolność ścięgna do pracy. Dlatego skuteczna rehabilitacja powinna być indywidualnie dopasowana do pacjenta, jego poziomu aktywności oraz celów – od bezbolesnego chodzenia aż po powrót do sportu.
Jeżeli ból ścięgna Achillesa utrzymuje się lub powraca przy każdej próbie zwiększenia aktywności, warto skonsultować się z fizjoterapeutą. Odpowiednia diagnostyka i plan rehabilitacji pozwalają określić, jakie obciążenie jest aktualnie bezpieczne i jak stopniowo zwiększać możliwości ścięgna.
Autor artykułu:
